Home / اسلایدر / نکاتی درباره توسعه سیستم های رادیو و تلویزیونی دیجیتال
نکاتی درباره توسعه سیستم های رادیو و تلویزیونی دیجیتال

نکاتی درباره توسعه سیستم های رادیو و تلویزیونی دیجیتال

در ابتدای قرن سوم، توسعه سیستم های دیجیتال و ارائه امکانات مختلف از طریق آن، این فناوری را به  حیطه مخابرات نیز کشانده و فرستنده های رادیویی و تلویزیونی نیز رفته رفته از سیستم های آنالوگ، به دیجیتال تغییر هویت می دهند.

در حقیقت مزایا و قابلیت های مختلف سیستم دیجیتال، باعث این تغییر شده است. از بین رفتن سیگنال و ضعیف شدن بخاطر وجود منابع مختلف نویز و موانع محیطی از یک سو و تک منظوره بودن این سیستم و عدم انعطاف پذیری آن از طرف دیگر، از جمله محدودیت های سیستم آنالوگ می باشد.

در سیستم دیجیتال به دلیل استفاده از منطق صفر و یک، امکان تغییر حالت بسیار کم بوده و با بکارگیری روش های تصحیح خطا (کدهای همینگ و CRC)، این غییرات احتمالی قابل بازگشت است.

از این رو سیگنال دریافت شده توسط گیرنده، از لحاظ ارزش گذاری و کیفیت، بسیار نزدیک به فرستنده بوده و از کیفیت بالایی برخوردار می باشد. این مسئله و قابلیت های بسیار دیگری که در ادامه به آن می پردازیم، باعث شده است که در بسیاری از کشورها، سیستم پخش فرستنده های رادیویی و تلویزیونی، از آنالوگ به دیجیتال تبدیل شود.

مقدمه:

در آغاز صحبت یک نکته و اشتباه رایج را باز نماییم و آن هم پشتیبانی این تکنولوژی در ایران است، نکته اول در ‏این باره این است که اولا این فن آوری ارتباطی با شبکه های دریافتی از ماهواره ندارد و شبکه هایی که بوسیله آن می توان ‏دریافت نمود از نوع شبکه های محلی ولی “دیجیتال” است که در ایران هنوز راه اندازی کامل نگردیده است.

نکته دیگر در رابطه با نحوه ‏دریافت از ماهواره است که دوستان توجه بفرمائید تنها شیوه دریافت سیگنال مستقیم از یک ماهواره خواه برنامه های ‏تلویزیونی باشد خواه سیگنال های رادیوئی و دیتا فقط و فقط شیوه دیش وLNB ‎‏  (‏Low Noise Block downconverter‏) می باشد. لذا ‏حرفهائی از این دست که مثلا می توان توسط فلان گوشی ‏ به تماشای شبکه های ماهواره ای بصورت دریافت مستقیم، ‏نشست از بنیان اشتباه است.

‏همانطور که گفتیم تکنولوژی که بواسطه آن میتوان به چنین رویایی جامعه عمل پوشانید، ‏ DVB‏ نام دارد که بایستی پیش از هر ‏صحبتی کمی در رابطه با خود این فناوری صحبت کنیم.

DVB (1)

آشنائی با DVB:

واژه DVB مخفف عبارت Digital Video Broadcasting یا پخش ویدئویی دیجیتال می باشد، که در واقع روشی برای ارسال همزمان چندین کانال صوتی و تصویری، اطلاعات مشترک آنها، اطلاعات مربوط به نام کانال ها و اطلاعات EPG ،Teletext و … می باشد.

در واقع DVB یک استاندارد اروپایی است که توسط EBU یا Union European Broadcast به عنوان روشی برای ارسال اطلاعات دیجیتال رسانه ای به وجود آمده است که شامل زیرمجموعه های زیر DVB-CI, DVB-SI, DVB-C, DVB-S, DVB-T می باشد که هر کدام برای منظوری خاص به کار می روند که شرح آن در ادامه بیان خواهد شد. لازم به ذکر است که علاوه بر DVB (که یک استاندارد اروپایی است و در این منطقه کاربرد دارد)، روش های دیگری نیز برای ارسال برنامه های دیجیتالی وجود دارند. از آن جمله DC II و ATSC (سیستم آمریکایی) و ISDB (سیستم ژاپنی) و DMB (سیستم چینی).

شیوه های ارسال و دریافت دیجیتالی برنامه های تلویزیونی:

پخش و دریافت دیجیتالی برنامه های تلویزیونی به سه طریق ممکن می باشد:

1- از طریق کابل (DVB-C):

DVB-C مخفف DVB-Cable است و استانداری برای ارسال دیجیتال اطلاعات رسانه ای از طریق کابل برای تلویزیون های دیجیتال محسوب می شود.

بدین صورت که از مراکز فرستنده تلویزیونی، به تک تک خانه ها کابل کشی می شود و برنامه ها بصورت سیگنال های دیجیتالی الکترونیکی از طریق کابل های مخصوص انتقال تصویر (Coaxial Cable) مستقیم به خانه ها منتقل می شود و توسط گیرنده های دیجیتالی دریافت و بعد از پردازش و جداسازی، در اختیار مشترک قرار می گیرد.

برای مراکز شهرها و مناطق پرجمعیت و مناطق مسکونی آپارتمانی که با کابل کشی کمی بتوان همزمان تعداد زیادی خانوار را تحت پوشش قرار داد و همچنین بعلت اینکه در شهرهای بزرگ و دارای ساختمان های بلند مانند آسمان خراش ها، مانعی جدی برای پخش امواج تلویزیونی می باشند، بیشتر از این روش استفاده می شود.

DVB (3)

2- از طریق ماهواره (DVB-S):

DVB-S مخفف DVB-Satellite است و برای ارسال دیجیتال اطلاعات رسانه ای از طریق ماهواره، استفاده می شود.

در این روش ابتدا از مراکز فرستنده تلویزیونی، برنامه ها از طریق کابل به ایستگاه های زمینی ماهواره ای منتقل می شوند و بعد از طریق ماهواره های تلویزیونی که بر روی مدار زمین در حرکتند، نقاط مشخصی از کره زمین را تحت پوشش قرار می دهند. مصرف کنندگانی که تحت پوشش قرار گرفته اند، می توانند با نصب آنتن های بشقابی، از برنامه های تلویزیونی دیجیتالی استفاده کنند. این روش بیشتر برای مناطق مسکونی پراکنده و یا دور از مراکز فرستنده تلویزیونی پیشنهاد می شود.

DVB (2)

3- از طریق آنتن (DVB-T):

DVB-T مخفف DVB-Terrestial است و برای ارسال اطلاعات رسانه ای دیجیتال از طریق آنتن های زمینی برای تلویزیونهای دیجیتال، کاربرد دارد. در این شیوه، از مراکز فرستنده تلویزیونی، برنامه ها از طریق کابل به آنتن های مختلفی در شهر و یا منطقه مورد نظر، انتقال می یابند.

این آنتن های عظیم مرکزی، امواج را در چندین جهت همزمان پخش می کنند تا منطقه مورد نظر را پوشش دهند. با توجه به محدود بودن قدرت پخش امواج برای جلوگیری از خطرات احتمالی تاثیر سوء امواج بر انسانها (Electro Smo)، این آنتن ها را باید در فواصل مشخصی، تکرار کرد. ضمن اینکه معمولا پخش از طریق چندین آنتن بطور همزمان، باعث سایه افتادن روی تصاویر تلویزیونی و یا کلا خراب شدن تصاویر می شود که برای جلوگیری از این مشکل، از تکنیک های بسیار قوی و پیچیده کامپیوتری میسر شده است.

در حقیقت با بکارگیری این روش و با داشتن یک آنتن رومیزی و اتصال آن به (STB-Set Top Box)، می توان به راحتی برنامه های تلویزیونی را که به صورت دیجیتالی پخش شده اند، دریافت کرد. البته لازم به ذکر است، تفاوت اصلی این سه نوع پخش، در روش مدوله کردن (Modulation) سیگنال های ارسالی می باشد.

برای انتقال برنامه های تلویزیونی به روش DVB-T، می بایست یک آنتن مرکزی، امواج را در تمامی جهات پخش کند و تلویزیون های دیجیتالی با آنتن سرخود یا آنتن پشت بام، می توانند برنامه ها را در فاصله حدود 150 کیلومتری دورتادور آنتن مرکزی دریافت کنند.

تلویزیون همراه (DVB-T MOBILE):

بی تردید یکی از مطالب جالب و خواندنی در ارتباط با موبایل نمایش برنامه های تلویزیونی است، خصوصا اگر این برنامه ها ‏از نوع برنامه های اصطلاحا آنالوگ معمول نبوده و کیفیت تصویر شفاف دیجیتالی پیش روی شما قرار بگیرد.

تکنولوژی که به ‏کمک آن استفاده از تلویزیون های دیجیتالی در وسایل قابل حمل نظیر موبایل ها، امکان پذیر می شود ‏DVB-HTV‏ نام دارد که ‏ثبت آن به عنوان یکی از امکانات گوشی ها به گذشته ای چندان دور هم بر نمی گردد که همین نو ظهور بودن شایعات فراوانی ‏را پیرامون آن بوجود آورده است که در ادامه به بررسی کامل و جامعی ‏پیرامون این تکنولوژی و گوشی های دارای آن، می پردازیم.‏

لازم به ذکر است، با توجه به خصوصیات پخش دیجیتال برنامه های تلویزیونی از طریق DVB-T، می توان به زودی در اتومبیل، در حین حرکت و مسافرت، برنامه های دلخواه تلویزیونی را تماشا کرد. ولی پخش DVB-T تازه شروعی برای این کار است و هنوز به راحتی و به سادگی نمی توان از راه اندازی Mobile-TV صحبت کرد.

ضمن اینکه برخی از کامپیوترهای کیفی (Laptop) که اخیرا به بازار آمده اند، مجهز به یک گیرنده تلویزیونی کارت (TV Tuner) هستند، به طوری که در مناطقی که پخش برنامه ها به صورت DVB-T است، به راحتی می توان با آن برنامه های رادیویی و تلویزیونی را دریافت کرد و از آنجایی که این برنامه ها به صورت دیجیتال هستند، می توان به سادگی و توسط یک نرم افزار ضمیمه، آنها را بر روی کامپیوتر و یا CD/DVD ضبط کرد.

البته بدیهی است که استفاده از تلویزیون در اتومبیل، با توجه به ارتفاع پائین اتومبیل نسبت به ساختمان های اطراف، دیوارهای ضخیم و ساختمان های بلند در شهرها و همچنین با توجه به حرکت اتومبیل و تغییر مدوام موقعیت های مکانی آن، بدون اشکال نخواهد بود و تصویر تلویزیون در مواردی، صامت و یا دارای پارازیت و یا دچار قطع و وصل خواهد بود.

ضمن اینکه حرکت سریع اتومبیل و جابجایی سریع آن، دریافت یک تصویر کامل و سالم و یا شفاف را غیر ممکن می سازد.

علاوه بر این با وجود نتایج موفقیت آمیز تحقیقات انجام شده، ولی بنا بر دلایل مختلفی، از جمله مشکلات اقتصادی و گسترده نبودن شبکه DVB-T در همه جا، این فناوری جدید هنوز در اتومبیل ها به کار نرفته است.

DVB (4)

تلویزیون های دیجیتالی:

با راه اندازی شبکه های پخش دیجیتالی برنامه های تلویزیونی، نسل جدیدی از تلویزیون های آنتن سرخود پا به عرصه وجود گذاشتند. این تلویزیون ها قادرند که در همه جای خانه، حتی در باغ و فضای باز فقط با یک آنتن معمولی، بدون در نظر گرفتن جهت خاصی برای آنتن، برنامه های مختلف تلویزیونی را با کیفیت عالی دریافت کنند. در حقیقت قدم نهادن به دنیای تلویزیون های دیجیتالی، قابل مقایسه است با گذار از دوران صفحات گرامافونی به دوران دیسک های موزیک (CD).

بیش از ده ها سال است که برنامه های تلویزیونی فقط از طریق آنتن های فرستنده و یا کابل های تلویزیونی، پخش شده اند که نوع امواج ارسالی، تاکنون آنالوگ بوده است. مانند سیستم PAL در اروپا، PAL و SECAM در ایران و NTSC در امریکا و کانادا، که برای همگی تلویزیون های خانگی قابل دریافت و پخش بوده است. در این روش، مرکز فرستنده می تواند همراه با ارسال صدا و تصویر، تمامی مولفه های دیجیتالی را نیز ارسال نماید.

تولید دیجیتالی برنامه های تلویزیونی جدید از آنجا آغاز می شود که بوسیله یک دوربین فیلمبرداری دیجیتالی، صحنه ها فیلمبرداری می شوند، که به معنای آن است که صدا و تصویر هر کدام بصورت دیجیتال (رقمی – صفر و یک) ضبط می شوند و به همین ترتیب از مرکز فرستنده تلویزیونی، صدا و تصویر بصورت دیجیتالی پخش می شوند.

توجه به این نکته لازم است که از اینجا به بعد، فقط تلویزیون هایی قادرند این برنامه ها را دریافت کنند که به گیرنده های دیجیتالی مجهز باشند، تا بتوانند صدا و تصویر را همانطور که قبلا بصورت دیجیتال کدگذاری شده اند (Coding)، بصورت اولیه شان برگردانند (Decoding)، این عمل بوسیله دستگاهی بنام «Decoder» انجام می شود. چون اکثر تلویزیون های کنونی فقط قابلیت گرفتن و پخش برنامه های آنالوگ را دارند، این امکان وجود دارد که دستگاه کوچک جدیدی بنام STB به آنها وصل شود، تا امکان گیرندگی برنامه های دیجیتالی DVB-T را نیز دارا شوند.

Leave a Reply

Your email address will not be published.