Home / اخبار / IT / تلفن همراه، گنجینه‌ای از فلزات قیمتی
تلفن همراه، گنجینه‌ای از فلزات قیمتی

تلفن همراه، گنجینه‌ای از فلزات قیمتی

هر روز کاراتر و سیارتر، تلفن همراه در همه جای دنیا تبدیل به سلاح همه‌منظوره آینده شده‌است. بیش از ۵ میلیارد انسان، در زندگی روزمره‌ شان بدون این‌که بدانند از انبار کوچکی از مواد خام استفاده می‌کنند.

فلزات کمیاب به مواد خامی اطلاق می‌شوند که بسیاری از کارکردهای تلفن همراه را میسر می‌سازند. مواد خام هر روز کمیاب‌تر و گران‌تر می‌شوند. واقعا چرا این طور است؟ مواد خام برای فن‌آوری‌های آینده باید از کجا تامین شوند؟ پاسخ این پرسش‌ها و بسیاری از پرسش‌های دیگر را در این مقاله می یابید.

آرمین رلر (Armin Reller) استاد استراتژی منابع در دانشگاه آوگسبورگ می گوید: « بشر مدت‌ها در این خیال بود که این کره خاکی هر آنچه را که  نیاز دارد به او ارزانی می‌بخشد. اما الان  ما مرزها  و محدودیت‌ها را می‌بینیم.»

GoldMob2

مرزهای دسترسی، مرزهای رشد هستند، زیرا که امروزه همه شاخه‌های صنعتی به مواد خام نیاز دارند.

بدون لیتیوم هیچ خودرو برقی، بدون ایندیوم هیچ سلول خورشیدی و بدون خاک‌های کمیاب که در کنترل چین هستند، هیچ توربین بادی کار نمی‌کند. برای تولید این فلزات باید راه‌های تازه‌ای یافت در غیر این صورت جوامع مصرف‌گرای مدرن امروزی با مشکلات جدی مواجه خواهند شد.

ایندیوم

ایندیوم

ایندیوم یک فلز کمیاب است که از فرآیند سنگ معدن آهن، مس و سرب با روی بدست می آید. ایندیم در بالاترین میزان خلوص خود سفید رنگ است و ظاهری براق و انعطاف پذیر دارد. اولین بار از این فلز در جنگ جهانی دوم برای پوشش بلبرینگ موتورهای هواپیماها استفاده می شد. از ایندیم برای ساخت آینه های ضد خوردگی، نیمه رساناها، آلیاژها و هدایت الکتریکی در دستگاه هایی با پنل مسطح استفاده می شود.

در سال ۲۰۰۹ میانگین قیمت این فلز با ارزش برابر با ۵۰۰ دلار برای هر کیلوگرم بوده است. بزرگترین تولید کننده این فلز چین، کره جنوبی و ژاپن است.

با افزایش قیمت ایندیم در سال های اخیر، بازیافت و احیا دوباره این فلز طرفداران بیشتری به خود جلب کرده است.

لیتیوم

لیتوم

کارا‌تر از استخراج معدن

یکی از راه‌های تامین مواد خام، “بازیافت” است. برای مثال در یک تن تلفن همراه به میزان ۳۰۰ گرم طلا نهفته است. شرکت‌های استخراج معدن یک تن سنگ را برای یافتن یک گرم فلز کمیاب زیر و رومی‌کنند. اما بیشتر تلفن‌های همراه کهنه یا به بازارهای آفریقا و آمریکای‌لاتین راه می‌یابند یا به سطل‌های زباله ریخته می‌شوند یا در کشوهای خانه‌ها جای می‌گیرند.

33-طلا

حتی آلمان هم که خود را قهرمان جهانی  باز‌یافت می‌خواند در ایجاد یک سیستم جداسازی موثربرای دستگاه‌های سیار مشکلاتی دارد.

سیاست‌مداران ایده‌ای را مطرح کرده‌اند که در آن مشتریان باید با یک گرویی اجباری هنگام خرید، مجبور شوند که بعد دوباره دستگاه‌ها را پس دهند. اما پس از آن چه؟

بازیافت همه فلزات موجود در تلفن‌ همراه کماکان برای علم و صنعت امری بسیار دشوار است. ‌‌از ۳۵ فلزی که در تلفن همراه وجود دارند، تنها تعداد اندکی از آن‌ها را می‌توان با بازدهی مناسب بازیافت کرد. این قضیه نه تنها برای تلفن‌های همراه، بلکه برای لپ‌تاپ‌ها، تلویزیون و دستگاه‌های الکترونیکی دیگر نیز مصداق دارد.

رویای گردش مواد خام

گسترش استخراج در سطح جهان صد در صد چاره کار نیست. ابعاد اخلاقی این قضیه نیز مهم است. زیرا استخراج مواد خام تقریبا همیشه هزینه‌های سنگینی را برای انسان و محیط زیست در بر‌دارد.

معدن‌کاران اغلب تحت شرایط اسفناکی کار می‌کنند. در حالی‌که در کنگو کودکان سنگ معدن تانتال را که برای میکروخازن‌ها بسیار اهمیت دارد، از دل کوه بیرون می‌کشند، نیروهای شبه نظامی از سود‌های حاصل از تجارت تانتال برای تامین مالی جنگ‌هایشان بهره می‌برند. محیط زیست چین از پس‌مانده‌های شیمیایی که هنگام استخراج خاک‌های کمیاب به وجود می‌آیند رنج می‌برد.

tantal_out

به همین دلیل نهادهای پژوهشی در تلاش‌اند تا شرایط را برای “انقلاب بازیافت” محقق سازند. برای مثال در دانشگاه صنعتی هامبورگ، کرستین کوختا (Kerstin Kuchta) و تیم‌اش مشغول پژوهش درباره بازیافت فلز کمیاب “نئودیوم” هستند.

نئودیوم

آهنربای دائمی نئودیوم آهن بور که معمولا با این حروف لاتین NdFeB نمایش داده می شود با فرمول شیمیایی Nd2Fe14B در سال 1982 میلادی به صورت قویترین آهنربای دائمی در جهان به صورت صنعتی ساخته شد و یکی از مهمترین کاربرد های آن استفاده این آهنربا در روتور موتورهای سنکرون چه از نوع جریان AC و DC می باشد که معمولا این موتورها را موتورهای براشلس می شناسند.

-2

عنصر نئودیوم، جزو عناصر کمیاب زمین می باشد و معمولا در خاک های معدنی باسننازیت (Bastnasit) و منازیت (Monazite) یافت می شود. تصویر زیر تکه سنگی از خاک باستنازیت، شامل مواد کمیاب زمین پس از انفجار کوه را نمایش می دهد.

attachment360-4

تصاویر زیر قسمت هایی از کارخانه تولید آهنربای نئودیوم شرکت Ningbo Hilan Magnets را نمایش می دهد.

attachment361-5

attachment24-6

attachment25-7

attachment26-9

attachment27-10

attachment29-11

attachment30-11

با نگاهی گذرا به تصاویر بالا، اهمیت  پروسه فن آوری بازیافت مواد خام بدیهی به نظر می رسد.

کرستین کوختا (Kerstin Kuchta) می‌گوید:

« رویای ما جامعه‌ای است که بتواند با مواد خام خودش تا مدت‌ها حیات خود را حفظ کند. ما نمی‌توانیم همچنان به مصرف‌گرایی خود ادامه داده و هر چه را که باقی می‌ماند دور بریزیم.»

از لحاظ نظری شاید بتوان ۸۰ درصد مواد به کار رفته در تلفن همراه را باز‌یافت کرد.

در گردآوری این مقاله از سایت دویچه وله  نیز بهره برده شده است .

Leave a Reply

Your email address will not be published.